Finans Sözlüğü

Yazılarımızda geçen 30 temel terimin sade açıklaması. Terimlerin baş harfine göre sıralanmıştır.

A

• Acil durum fonu: Beklenmedik gelir kaybı veya büyük harcama karşısında kullanılmak üzere ayrılan, kolay erişilebilir birikim.
• Amortisman: Bir varlığın kullanım süresi boyunca değerinin planlı biçimde azaltılması.
• Anapara: Faize veya getiriye tabi olmadan yatırılan asıl para miktarı.

B

• Bileşik faiz: Faizin, sadece anaparaya değil, önceki dönemlerde kazanılan faize de uygulanması.
• Borç/gelir oranı: Aylık borç ödemelerinin aylık brüt gelire oranı; %30'un altı sağlıklı kabul edilir.
• Bütçe: Belirli bir dönemde beklenen gelir ve giderin planlanması.

Ç, D

• Çeşitlendirme: Yatırımın farklı varlık sınıflarına dağıtılarak toplam riskin azaltılması.
• Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS): Devletin iç piyasadan borçlanmak için çıkardığı sabit veya değişken getirili menkul kıymet.
• Döviz sepeti: Belirli para birimlerinin ağırlıklı ortalamasını temsil eden matematiksel gösterge.

E, F

• Enflasyon: Genel fiyat düzeyinin zaman içindeki artışı; satın alma gücünü azaltır.
• Endeks: Belirli bir piyasa dilimini ölçmek için kullanılan matematiksel ortalama (örn. BIST 100).
• Faiz: Kullanılan sermayenin belirli bir dönem sonunda ödenen fiyatı.
• Fon: Birçok yatırımcının parasının bir havuzda toplanıp profesyonelce yönetildiği yatırım aracı.

G, H

• Getiri: Bir yatırımın belirli bir dönemde ürettiği kazanç veya kayıp.
• Hisse senedi: Bir şirketin sermayesini temsil eden ve şirkete ortaklık hakkı veren menkul kıymet.

K, L

• Kredi puanı: Bireyin geçmiş kredi kullanma alışkanlıklarına göre hesaplanan sayısal risk göstergesi.
• Likidite: Bir varlığın nakde dönüştürülebilme kolaylığı.

M, N

• Mevduat: Bankada belirli bir vade ile tutulan ve faiz kazanan hesap.
• Nominal getiri: Enflasyona göre düzeltilmemiş, kağıt üzerindeki getiri.

P, R

• Portföy: Bir yatırımcının sahip olduğu tüm yatırım araçlarının toplamı.
• Reel getiri: Nominal getiriden enflasyon çıkarıldıktan sonra kalan gerçek satın alma gücü artışı.
• Risk profili: Yatırımcının kabul edebileceği risk düzeyinin belirlenmesi.

S, T

• Sepet fon: Belirli bir tema veya endekse dayalı, çok sayıda menkul kıymet içeren fon.
• Stopaj: Yatırım gelirinden kaynağında kesilen vergi.
• Tahvil: Borçlanma aracı; belirli bir vade sonunda anapara ve faiz ödemesi vaadeder.
• Tasarruf oranı: Gelirin ne kadarının biriktirildiğini gösteren yüzde.

V, Y

• Vadeli hesap: Belirli bir süre için bloke edilen ve karşılığında faiz alınan mevduat hesabı.
• Volatilite: Fiyat dalgalanmasının büyüklüğü; risk göstergelerinden biridir.
• Yeniden dengeleme: Portföy dağılımının hedef oranlara geri getirilmesi.

→ Bu terimlerin bütçe planlamasında nasıl kullanıldığını görün